Η αρχαία ελληνική ιστορία έχει μελετηθεί πολύ και σχεδόν από όλο τον κόσμο, παρόλα αυτά υπάρχει ένα πλήθος μυστηρίων που σχετίζονται με αυτόν τον αινιγματικό πολιτισμό και που παραμένουν άλυτα. Φυσικά, οι σύγχρονοι αρχαιολόγοι και ιστορικοί έχουν πληθώρα πηγών για να εργαστούν, συμπεριλαμβανομένων των εντυπωσιακών αρχιτεκτονικών έργων των Ελλήνων, της λογοτεχνίας και μιας ολόκληρης σειράς έργων τέχνης, εργαλείων και κειμηλίων που έχουν διατηρηθεί κι έχουν ανακαλυφθεί.
Ωστόσο, οι πρωτογενείς διαθέσιμες πηγές δεν είναι άπειρες και πολλά μυστήρια που σχετίζονται με τους αρχαίους Έλληνες παραμένουν άλυτα στο χρόνο. Ίσως μια μέρα να λυθούν όταν προκύψουν νέα στοιχεία ή αλλιώς μοιραία πρέπει να κοιτάξουμε πίσω στο μακρινό παρελθόν.
- Πώς έκανε προβλέψεις η Πυθία στο Μαντείο των Δελφών;
Στο Μαντείο των Δελφών, η Πυθία, ήταν μια ιέρεια που προφήτευε χρησμούς στο βυθισμένο άδυτο του Ναού του Απόλλωνα . Ο ίδιος ο θεός πιστεύεται ότι μιλούσε μέσω αυτού του χρησμού. Όταν της έκαναν μια ερώτηση, ενώ βρισκόταν σε έκσταση, η ίδια δεν έδινε ποτέ μια άμεση απάντηση, αλλά μιλούσε με αλληγορίες με «κρυφές έννοιες» και «ασάφειες», σύμφωνα με τον Πλούταρχο. Ακόμη μέχρι σήμερα αποτελεί μυστήριο πώς έκανε τις προφητείες. Οι αρχαίοι συγγραφείς απέδιδαν τα μαντικά εφέ στο «γλυκοάσμαστο πνεύμα ή ατμό, που δραπετεύει από το χάσμα στον βράχο», όπως αναφέρει και ο Πλούταρχος. Οι σύγχρονοι ερευνητές δεν έχουν καταλήξει ακόμη σε ένα συγκεκριμένο συμπέρασμα, αν και πιστεύεται ότι ευθύνεται η εισπνοή ορισμένων αερίων και αναθυμιάσεων, όπως για παράδειγμα, μια ιταλική μελέτη εντόπισε ένα μείγμα διοξειδίου του άνθρακα και μεθανίου ως πιθανή αιτία.
- Τι προκάλεσε το τέλος του μυκηναϊκού πολιτισμού;
Οι Μυκηναίοι ήταν ένας από τους πιο αινιγματικούς και μυστηριώδεις πολιτισμούς της Εποχής του Χαλκού . Ήταν ο πρώτος προηγμένος ελληνικός πολιτισμός στην ίδια την ελληνική ενδοχώρα, όπου άκμασαν από το 1750 έως το 1050 π.Χ. Ο λόγος για την κατάρρευση αυτής της φάσης του αρχαίου ελληνικού πολιτισμού παραμένει ένα από τα πιο ενδιαφέροντα μυστήρια της Εποχής του Χαλκού. Ορισμένες από τις μυκηναϊκές ανακτορικές τοποθεσίες παρουσιάζουν σημάδια ζημιάς, που πιθανώς προκλήθηκαν από πυρκαγιές, μάχες ή φυσικούς σεισμούς. Μια δημοφιλής θεωρία είναι ότι η Ελλάδα δέχτηκε εισβολή από τους Δωριείς που κατέστρεψαν πολλές από τις μυκηναϊκές οχυρώσεις και ανακτορικά συγκροτήματα και εγκαταστάθηκαν στην περιοχή. Αυτό βασίζεται στα γραπτά των ίδιων των αρχαίων Ελλήνων ιστορικών, συμπεριλαμβανομένου του Ηροδότου που υποστήριξε ότι οι εξόριστοι απόγονοι του Ηρακλή είχαν επιστρέψει. Ωστόσο, η θεωρία της εισβολής των Δωριέων έχει σε μεγάλο βαθμό απορριφθεί από τους σύγχρονους μελετητές.
Η κατάρρευση του μυκηναϊκού πολιτισμού στην Ελλάδα συνέπεσε με την ευρύτερη κατάρρευση της Ύστερης Εποχής του Χαλκού , η οποία επηρέασε μια μεγάλη περιοχή της Μεσογείου. Πράγματι, η περίοδος που εκτείνεται περίπου από το 1200 έως το 1150 π.Χ. υπήρξε μάρτυρας της σημαντικής πολιτιστικής παρακμής αρκετών επιφανών πολιτισμών. Κατά τη διάρκεια αυτής της περιόδου, οι Κασσίτες στη Βαβυλωνία, η Αυτοκρατορία των Χετταίων στην Ανατολία και το Λεβάντε, και το Νέο Βασίλειο της Αιγύπτου γνώρισαν μια βαθιά κατάρρευση στους αντίστοιχους πολιτισμούς και κοινωνίες τους. Ωστόσο, οι λόγοι γι’ αυτό είναι επίσης ακόμη έντονες συζητήσεις και παραμένουν ένα μυστήριο.
- Τι σκότωσε τον Μέγα Αλέξανδρο;
Ο πρόωρος θάνατος του Μεγάλου Αλεξάνδρου στις 10 Ιουνίου 323 π.Χ. στη Βαβυλώνα αποτελεί εδώ και καιρό θέμα καυτής συζήτησης από τους ιστορικούς . Υπάρχουν πολλές υποθέσεις για την αιτία του θανάτου του, όπως μόλυνση, αλκοολισμός ή δολοφονία. Σύμφωνα με την έκθεση της Ιατρικής Σχολής του Πανεπιστημίου του Μέριλαντ του 1998, ο Μέγας Αλέξανδρος πιθανότατα πέθανε από τυφοειδή πυρετό, ο οποίος, μαζί με την ελονοσία, ήταν κοινός στην αρχαία Βαβυλώνα. Την εβδομάδα πριν από το θάνατό του, οι ιστορικές αναφορές αναφέρουν ρίγη, ιδρώτες, εξάντληση και υψηλό πυρετό, όλα τυπικά συμπτώματα μολυσματικών ασθενειών, συμπεριλαμβανομένου του τυφοειδούς πυρετού.
Μια άλλη θεωρία προτείνεται από την Katherine Hall της Νέας Ζηλανδίας, ανώτερη λέκτορα στην Ιατρική Σχολή Dunedin. Ένας παράγοντας που έχει προβληματίσει ιστορικούς και επιστήμονες είναι ότι το σώμα του Αλέξανδρου δεν αποσυντέθηκε για 6 ημέρες μετά το θάνατό του. Ωστόσο, η Hall υποστηρίζει ότι το σώμα του Αλέξανδρου δεν είχε αποσυντεθεί επειδή στην πραγματικότητα ήταν ακόμη ζωντανός. Η θεωρία της είναι ότι ο μεγάλος διοικητής είχε προσβληθεί από τη νευρολογική διαταραχή Σύνδρομο Guillain-Barré από μια κοινή λοίμωξη της εποχής. Το Guillain-Barré είναι μια νευρολογική διαταραχή που προκαλεί παράλυση σε όλο το σώμα, κάτι που θα μπορούσε να έχει επηρεάσει τα κινητικά του νεύρα. «Έτσι ο Αλέξανδρος θα μπορούσε κάλλιστα να ήταν ξαπλωμένος εκεί, ανίκανος να κουνήσει έναν μυ, και στην πραγματικότητα να ήταν ακόμα ζωντανός, επειδή δεν έπαιρναν σφυγμούς εκείνη τη στιγμή για να προσδιορίσουν αν οι άνθρωποι ήταν νεκροί», δηλώνει η Hall στο Greek Reporter. «Η θεωρία μου παρέχει στην πραγματικότητα μια λογική για το γιατί δεν αποσυντέθηκε. Και αυτό το ον, ότι στην πραγματικότητα δεν ήταν ακόμα νεκρός»